برگزاری نشست ملی «نقش دیپلماسی فرهنگی و امنیت منطقه‌ای در خلیج فارس» در دانشگاه علامه طباطبائی

به مناسبت روز ملی خلیج فارس، نشست تخصصی و ملی به صورت حضوری مجازی با موضوع «نقش دیپلماسی فرهنگی و امنیت منطقه‌ای در خلیج فارس»روز سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ در سالن خرد دانشگاه علامه طباطبائی به همت معاونت فرهنگی و اجتماعی برگزار شد.
در این نشست تخصصی، دکتر علی زینی‌وند، معاون سیاسی وزیر کشور، ، دکتر شجاع احمدوند، رئیس دانشگاه علامه طباطبائی، دکتر هدی غفاری، معاون فرهنگی و اجتماعی این دانشگاه، دکتر سید جلال دهقانی فیروزآبادی دبیر شورای راهبردی روابط خارجی و عضو هیئت علمی این دانشگاه، حضور داشتند.
هدف از برگزاری این نشست تبیین جایگاه استراتژیک خلیج فارس و نقش ابزارهای فرهنگی در حفظ امنیت منطقه‌ای، با حضور مقامات اجرایی، دانشگاهی و پژوهشگران برجسته بود. 
نشست با مدیریت دکتر مجیدرضا مومنی، مدیر امور اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، آغاز شد و سخنرانان بر محوریت تحلیل‌های راهبردی خلیج فارس به بحث و تبادل نظر پرداختند. 
از جمله سخنرانان این نشست می‌توان به دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت عتف، دکتر احمد شیرزادی رئیس دانشگاه خلیج فارس ، دکتر محمدباقر خرمشاد عضو هیئت علمی دانشگاه علامه،  دکتر رضا ملکی رئیس مرکز بررسی‌های راهبردی روابط فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و عضو هیئت علمی این دانشگاه،اشاره کرد. 
دیپلماسی علمی و فرهنگی، راهی برای اعتمادسازی منطقه‌ای
در آغاز این نشست، دکتر شجاع احمدوند رئیس دانشگاه علامه، با اشاره به نقش دانشگاه‌ها در شکل‌دهی به همکاری‌های پایدار، بر لزوم ایجاد دیپلماسی علمی و فرهنگی فعال تأکید کرد. او بیان کرد که با توسعه ارتباطات علمی و تبادلات دانشگاهی ـ به‌ویژه به‌صورت مجازی ـ می‌توان گام‌های مؤثری برای ایجاد اعتماد در منطقه برداشت. احمدوند افزود که فراهم‌سازی بسترهای ارتباطی میان استادان، دانشجویان و نهادهای علمی کشورهای منطقه می‌تواند زمینه‌ساز دوره‌ای تازه از همگرایی پس از تنش‌ها و چالش‌های سیاسی باشد.

لزوم ساختاردهی فعالیت‌های فرهنگی و ایجاد مرکز مطالعات خلیج فارس
دکتر علی زینی‌وند معاون سیاسی وزیر کشور، در سخنان خود با تأکید بر اهمیت نقش نخبگان و دانشگاهیان در توسعه روابط منطقه‌ای، پیشنهاد کرد که ایجاد یک مرکز مطالعات راهبردی خلیج فارس با محوریت دیپلماسی فرهنگی می‌تواند بستری مؤثر برای پیگیری برنامه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی باشد. او تأکید کرد که برای دستیابی به امنیت پایدار لازم است ساختارهای تعامل فرهنگی میان ملت‌ها تقویت شود.

آگاهی تاریخی و لایه‌های ادراکی فرهنگ؛ زیربنای تعاملات منطقه‌ای
دکتر وحید شالچی معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، بر اهمیت مطالعه و درک مشترک از تاریخ منطقه تأکید کرد.وی  بر این باور است که افزایش سطح آگاهی تاریخی و تقویت ادراکات فرهنگی راهگشای تعاملات جدید خواهد بود.

اشتراکات فرهنگی؛ پیوندی طبیعی میان ایران و کشورهای حاشیۀ خلیج فارس
در ادامه دکتر احمد شیرزادی رئیس دانشگاه خلیج فارس، به ضرورت تقویت اشتراکات فرهنگی اشاره کرد و گفت: آداب و رسوم، صنایع دستی، میراث تاریخی و حتی سبک‌های زندگی مشترک، ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند روابط کشورهای منطقه را از سطح رسمی به سطح مردمی ارتقا دهند. او تأکید کرد که توسعه همکاری‌های فرهنگی باید در کنار تعاملات سیاسی دنبال شود تا به نتایج پایدار برسد.

ذهنیت‌ها و باورهای مشترک؛ سرمایه‌ای برای توسعه همگرایی
دکتر محمدباقر خرمشاد، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه، با اشاره به اشتراکات مهم میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس، اظهار داشت که ذهنیت‌های مشترک درباره مسائل جهان اسلام و پیوندهای تاریخی و تمدنی، سرمایه‌های ارزشمندی هستند که می‌توانند تقویت‌کننده روندهای همگرایانه باشند. او بر نقش فرهنگ اسلامی مشترک و آرمان‌های تمدنی تأکید کرد.

اعتمادسازی، اصل بنیادین در همکاری‌های منطقه‌ای
در بخش دیگری از نشست، دکتر دهقانی فیروزآبادی ، تأکید کرد که ایجاد امنیت پایدار در خلیج فارس نیازمند اعتمادسازی و درک متقابل است. او گفت: بدون شکل‌گیری اعتماد، هرگونه همکاری سیاسی و فرهنگی شکننده خواهد بود. وی افزود که دیپلماسی فرهنگی می‌تواند بستری مناسب برای ایجاد این اعتماد باشد.

در پایان نیز دکتر رضا ملکی عضو هیئت علمی دانشگاه، با اشاره به آینده و سرنوشت مشترک مسلمانان منطقه، این موضوع را از ارزش های مشترک کشورهای منطقه عنوان کرد. 

نشست ملی «نقش دیپلماسی فرهنگی و امنیت منطقه‌ای در خلیج فارس» با مطرح‌ شدن دیدگاه‌های گوناگون علمی و اجرایی، بار دیگر اهمیت نقش فرهنگ در شکل‌دهی به امنیت و همکاری‌های منطقه‌ای را برجسته کرد. سخنرانان با تأکید بر تقویت اشتراکات فرهنگی، توسعه تبادلات علمی، و ضرورت اعتمادسازی، بر این نکته اتفاق نظر داشتند که خلیج فارس نه‌تنها یک حوزه حساس ژئوپلیتیک، بلکه بستری غنی از تاریخ، فرهنگ و پیوندهای انسانی است که می‌تواند پایه‌گذار همکاری‌های نوین و پایدار در بین ملت‌های منطقه باشد.